Skip to content
EERC

Czym jest kontrola przymusowa (coercive control)? Jak ją rozpoznać i gdzie szukać pomocy?

November 20th, 2026

Przemoc domowa to nie tylko przemoc fizyczna. Czasami przybiera formę kontroli, gróźb, manipulacji i zastraszania. Takie zachowania mogą sprawić, że dana osoba czuje, że nie ma już swobody by żyć własnym życiem. 

Ten rodzaj przemocy nazywany jest kontrolą przymusową (coercive control) i może mieć poważne konsekwencje dla życia osoby, która jej doświadcza. 

Co oznacza kontrola przymusowa? 

Kontrola przymusowa to celowy wzorzec zachowań, który powtarza się przez dłuższy czas i poprzez który jedna osoba próbuje zdobyć władzę i kontrolę nad drugą osobą. 

Innymi słowy, nie chodzi tu koniecznie o pojedynczy incydent, ale o powtarzające się zachowania, poprzez które ktoś próbuje kontrolować życie swojego obecnego lub byłego partnera. 

Jak może przejawiać się kontrola przymusowa? 

Kontrola przymusowa może przybierać różne formy. 

Na przykład druga osoba może: 

  • Kontrolować Cię – mówić Ci, co możesz, a czego nie możesz robić, dokąd możesz lub nie możesz chodzić, z kim możesz rozmawiać lub jak masz się ubierać. 

  • Izolować Cię – próbować odsunąć Cię od rodziny, przyjaciół lub innych osób, które mogłyby Ci pomóc. 

  • Kontrolować Twoje pieniądze – ograniczać Ci dostęp do pieniędzy, sprawdzać każdy Twój wydatek lub uniemożliwiać Ci pracę. 

  • Nadzorować Cię – sprawdzać Twój telefon, wiadomości, konta w mediach społecznościowych lub lokalizację. 

  • Grozić Ci lub Cię zastraszać – wzbudzać w Tobie strach, upokarzać Cię lub grozić skrzywdzeniem Ciebie, Twoich dzieci, rodziny albo zwierząt domowych. 

  • Manipulować Tobą – sprawiać, że zaczynasz wątpić we własne wspomnienia, w to, co widziałaś, lub w swoje uczucia. Druga osoba może wielokrotnie mówić Ci, że przesadzasz albo że wszystko jest Twoją winą. 

  • Kontrolować Cię za pośrednictwem dzieci – wykorzystywać dzieci, aby Ci grozić, szantażować Cię emocjonalnie lub kontynuować kontrolę po rozstaniu. 

  • Wzbudzać w Tobie strach przed konsekwencjami – doprowadzać do tego, że zmieniasz swoje zachowanie aby uniknąć złości, gróźb lub reakcji partnera. 

Takie zachowania mogą występować w trakcie związku lub trwać również po rozstaniu. 

Dlaczego tak trudno odejść z przemocowej relacji? 

Kontrola przymusowa może stworzyć prawdziwe „niewidzialne więzienie”, zbudowane ze strachu, izolacji i zależności. 

Z czasem możesz stracić wiarę w siebie, odczuwać poczucie winy lub uwierzyć, że nie poradzisz sobie samodzielnie. 

Możesz obawiać się, że partner będzie się mścić, że stracisz mieszkanie lub wsparcie finansowe albo że odbierze Ci dzieci. Być może nie masz rodziny w pobliżu, nie znasz dobrze języka angielskiego lub nie wiesz z jakich usług możesz skorzystać. 

To, że trudno Ci odejść, nie oznacza, że jesteś słaba. Sytuacje związane z przemocą mogą być skomplikowane, a każda osoba potrzebuje czasu i wsparcia aby znaleźć odpowiednie dla siebie rozwiązania. 

Aby relacja była przemocowa, nie musi dochodzić w niej do przemocy fizycznej. 

Gdzie możesz szukać pomocy w Wielkiej Brytanii? 

Nie musisz czekać aż sytuacja stanie się nagłym zagrożeniem aby poprosić o pomoc. 

Możesz porozmawiać z zaufaną osobą, swoim lekarzem rodzinnym (GP) lub organizacją specjalizującą się we wspieraniu osób doświadczających przemocy domowej, taką jak EERC. 

EERC oferuje wsparcie kobietom z społeczności Europy Wschodniej, które doświadczają przemocy domowej i mieszkają w Londynie. 

Jeśli trudno Ci wyjaśnić swoją sytuację po angielsku lub nie wiesz, jakie usługi mogą Ci pomóc, możesz zwrócić się o wsparcie do doradcy EERC. 

W zależności od Twojej sytuacji i rozpoznanych potrzeb wsparcie może obejmować: 

  • Poufne rozmowy na temat sytuacji, której doświadczasz. 

  • Informacje na temat przemocy domowej i dostępnych możliwości uzyskania pomocy. 

  • Wsparcie w ocenie ryzyka i opracowaniu planu bezpieczeństwa. 

  • Skierowanie do specjalistycznych placówek i innych odpowiednich organizacji. 

  • Pomoc w zrozumieniu, jakie kroki możesz podjąć, aby chronić siebie i swoje dzieci. 

Nie musisz przechodzić przez tę sytuację sama. Poproszenie o pomoc nie oznacza, że musisz natychmiast podjąć decyzję dotyczącą swojego związku. 

Safe Spaces – bezpieczne miejsca 

Niektóre apteki i banki w Wielkiej Brytanii oferują prywatne pomieszczenia, w których osoby doświadczające przemocy domowej mogą poprosić o pomoc lub bezpiecznie porozmawiać z kimś na temat swojej sytuacji. 

Możesz sprawdzić tutaj czy w Twojej okolicy znajduje się takie bezpieczne miejsce: 

Znajdź Safe Space w swojej okolicy 

Jeśli grozi Ci bezpośrednie niebezpieczeństwo 

Jeśli Ty lub Twoje dzieci jesteście w bezpośrednim niebezpieczeństwie, zadzwoń pod numer 999 i poproś o Policję. 

Jeśli w sytuacji awaryjnej nie możesz rozmawiać przez telefon, postępuj zgodnie z instrukcjami operatora. Jeśli dzwonisz z telefonu komórkowego, na prośbę operatora naciśnij 55, aby poinformować, że potrzebujesz pomocy Policji. 

W Anglii kontrola przymusowa (coercive control) może stanowić przestępstwo i podlegać karze pozbawienia wolności do 5 lat. 

Nie musisz czekać, aż sytuacja się pogorszy 

Być może nie masz pewności czy to, czego doświadczasz jest przemocą. Być może partner nigdy Cię nie uderzył ale kontroluje Cię, grozi Ci lub sprawia, że boisz się podejmować własne decyzje. 

Twoje uczucia są ważne. Masz prawo czuć się bezpiecznie, utrzymywać kontakt z bliskimi i samodzielnie podejmować decyzje. 

Możesz poprosić o pomoc, nawet jeśli nie jesteś gotowa odejść ze związku. 

Jeśli doświadczasz przemocy domowej i potrzebujesz informacji lub wskazówek, możesz skontaktować się z EERC, aby porozmawiać o dostępnych możliwościach. 

EERC – wsparcie dla kobiet z społeczności Europy Wschodniej w Londynie. 

Nie jesteś sama. Możesz uzyskać wsparcie i masz różne możliwości. 

Źródło: Controlling or coercive behaviour: statutory guidance framework (accessible) - GOV.UK 

LoveISNOTblind-DV 

Jeśli potrzebujesz porady, nasze infolinie są dostępne od poniedziałku do środy, w godzinach od 10:00 do 16:00: 

PL/LT/EN: 07521857415 

RO/EN: 07730021986 

UA/RU/EN: 07718612218 

Informacje są zgodne ze stanem na dzień 20/11/2026.